Kleurcodes uitgelegd: HEX, RGB, CMYK en Pantone

Waarom één kleur meerdere codes heeft

Een scherm maakt kleur met licht. Een printer maakt kleur met inkt op papier. Dat zijn twee verschillende werelden, en elke wereld heeft een eigen manier om kleur te beschrijven.

Je merkkleur is dus niet één code, maar een set codes die bij elkaar horen. Elke code is de beste benadering van dezelfde kleur in een ander medium. Gebruik je de verkeerde code, dan krijg je een kleur die net niet klopt: te dof, te fel of een andere tint.

De vier codes op een rij

Dit zijn de codes die je in bijna elk merkhandboek tegenkomt:

• HEX. Voor websites, apps en alles wat online staat. Een korte code met een hekje ervoor, die je direct in een websitebouwer of ontwerptool plakt.
• RGB. Ook voor schermen, maar dan als drie waarden voor rood, groen en blauw. Handig in presentatiesoftware en Office-programma’s.
• CMYK. Voor drukwerk in vierkleurendruk, zoals folders, flyers en magazines. De drukker mengt de kleur uit cyaan, magenta, geel en zwart.
• Pantone. Een vaste steunkleur uit een kleurenwaaier. Die gebruik je als een kleur in drukwerk precies moet kloppen, bijvoorbeeld op verpakkingen, visitekaartjes of textiel.

Valkuilen die je kleur laten verschuiven

De meeste kleurfouten ontstaan niet bij het ontwerp, maar later. Iemand pakt een kleur met een pipet uit een screenshot. Of een collega zet RGB om naar CMYK met een willekeurige online tool. Het resultaat lijkt in de buurt te komen, maar is het net niet.

Een tweede valkuil: alleen de schermkleur vastleggen. Dan moet de drukker zelf een CMYK-waarde bedenken, en elke drukker doet dat net anders. Na een paar opdrachten heb je zo drie varianten van dezelfde merkkleur.

Let ook op het papier. Dezelfde CMYK-code ziet er op glanzend papier anders uit dan op mat of ongestreken papier. Vraag je ontwerper of er aparte waarden nodig zijn voor de papiersoorten die je gebruikt.

Zo leg je je kleuren goed vast

Een goede kleurenpagina in je merkhandboek bevat meer dan alleen codes. Let op deze punten:

• Laat de omzetting doen door een ontwerper. Die kiest per medium de waarde die het dichtst bij de bedoelde kleur komt, en niet wat een rekentool toevallig geeft.
• Zet alle codes naast elkaar. Per kleur HEX, RGB, CMYK en eventueel Pantone, op één plek en in dezelfde volgorde.
• Geef elke kleur een naam. ‘Merkblauw’ of ‘accentoranje’ onthoudt iedereen beter dan een reeks letters en cijfers.
• Leg de rol van elke kleur vast. Welke kleur is de hoofdkleur, welke is voor accenten en welke voor achtergronden?
• Check het contrast. Tekst moet goed leesbaar zijn op de achtergrond eronder. Geef aan welke combinaties wel en niet werken.

Kopiëren in plaats van overtypen

Ook goed vastgelegde codes gaan mis als mensen ze overtypen. Eén verkeerd teken in een HEX-code en je hebt een andere kleur. Zorg daarom dat collega’s de codes makkelijk kunnen kopiëren, en spreek af dat iedereen de codes uit het handboek haalt. Nooit uit een oud bestand of een screenshot.

In BeterMerk staan kleuren met HEX-, RGB-, CMYK- en Pantone-codes bij elkaar, en kopieer je een code met één klik. Werk je met een PDF-handboek, zet de codes dan als tekst in het document en niet als afbeelding. Dan kan iemand ze in elk geval selecteren en plakken.